سرویس ویژه نمایندگی لنز و عدسی های عینک ایتالیا در ایران با نام تجاری LTL فعال شد اینجا را ببینید  /  سرویس ویژه بانک پاسارگارد فعال شد / سرویس ویژه شورای انجمنهای علمی ایران را از اینجا ببینید       
کد خبر: ۱۳۴۰۵۷
تاریخ انتشار: ۲۲ خرداد ۱۳۹۷ - ۱۲:۴۱
بازار جهانی صنایع‌دستی ایران مدت‌هاست به‌دلیل بی‌برنامگی و عملکرد ضعیف از دست رفته است.

شعار سال: هر سال، همزمان با روز جهانی صنایع‌دستی در ایران نمایشگاه ملی صنایع‌دستی برپا می‌شد، حالا هنرمندان صنایع‌دستی که یک سال برای فروش آثار خود در بازار ملی صنایع‌دستی منتظر مانده بودند، چشم انتظار شهریور‌ماه هستند تا شاید متولیان صنایع‌دستی حتی در قبال دریافت پول از هنرمندان صنایع‌دستی نمایشگاه ملی فروش هنرهای سنتی ایران را برپا کنند.

هنرمندان صنایع‌دستی از دوران مدیریت مسعود سلطانی‌فر در سازمان میراث فرهنگی ناگزیر از پرداخت پول برای گرفتن غرفه در فضای نمایشگاه بین‌المللی شدند و این رویه همچنان ادامه دارد. اما حالا با نشستن پویا محمودیان بر کرسی معاونت صنایع‌دستی نه‌تنها مشکلی از هنرمندان صنایع‌دستی ایران حل نشده که وضعیت صادرات صنایع‌دستی به قهقرا رفته است، حتی برپایی همان بازار سالانه صنایع‌دستی در کشور هم به بهانه‌ماه مبارک رمضان به تعویق افتاده است؛ اقدامی که برخی فعالان صنایع‌دستی کشور آن را بی‌برنامگی خوانده‌اند. پس از آنکه بهمن نامور‌مطلق از سمت معاونت صنایع‌دستی کشور استعفا داد مذاکراتی با سیدمصطفی قاسمی، مدیرکل سابق صادرات صنایع‌دستی در دوران معاونت بهمن نامور‌مطلق بر این حوزه آغاز شد تا او جایگزین بهمن نامور‌مطلق شود.

براساس بررسی‌ها، سازمان میراث فرهنگی حتی استعلام‌های مرتبط با صدور حکم برای مدیران ارشد دولتی را برای او اخذ کرد اما در تصمیمی ناگهانی اعلام شد که پویا محمودیان، سرپرست اداره صادرات صنایع‌دستی، حکم معاونت صنایع‌دستی کشور را از دست مونسان گرفته است.

قاسمی پیش‌تر طرح ایجاد صندوق حمایت از هنرمندان صنایع‌دستی را ارائه کرده بود و بنا بود این صندوق مواداولیه را وارد و در اختیار هنرمندان قرار دهد و محصولات آنها را به‌صورت تضمینی خریده و به صادرات و توزیع در کشور اقدام کند. علاوه براین، او دو سال سابقه معاونت صنایع‌دستی کشور را نیز در کارنامه خود داشت. اما پویا محمودیان چه برنامه‌هایی برای یکی از مهم‌ترین بخش‌های سازمان میراث فرهنگی دارد‌؟ بخشی که تضمین‌کننده ارزآوری به کشور است و متولی اشتغال رسمی 350هزار هنرمند ثبت شده و بیش از دو میلیون فعال مستقیم و غیرمستقیم است.

آمارها تا چه اندازه واقعی است

بیرون از دفتر کار محمودیان در سازمان میراث فرهنگی، فعالان صنایع‌دستی کشور با مشکلات متعددی دست به گریبان هستند. آنها می‌گویند آمارهایی که معاونت صنایع‌دستی کشور از صادرات صنایع‌دستی منتشر کرده نادرست و در برخی موارد غیرواقعی است. بنا به گفته آنها، آمار واقعی از صادرات صنایع‌دستی در کشور وجود ندارد.

معاونت صنایع‌دستی کشور مدعی است سال 95حدود 200میلیون دلار صادرات داشته و در 6ماه نخست سال 96این رقم به 600میلیون دلار رسیده است؛آماری که جا دارد با تامل بیشتری به آن نگریست و حتی نیازمند راستی‌آزمایی است. پرسش اصلی صادر‌کنندگان و تولیدکنندگان و هنرمندان صنایع‌دستی این است که نحوه محاسبه آمار صادرات صنایع‌دستی چگونه است؟ براساس تعرفه‌های صادراتی صنایع‌دستی تنها در بخش مبلمان که این شاخه نیز در زیرمجموعه 350رشته صنایع‌دستی ایران گنجانده می‌شود نحوه صادرات مبلمان در کشور براساس وزن است نه تعداد. در تعریف ساده‌تر صادرات مبلمان ایران کیلویی محاسبه می‌شود.

مصطفی خوشابی از فعالان صنایع‌دستی کشور به آمار منتشر شده از سوی معاونت صنایع‌دستی کشور در حوزه صادرات چمدانی صنایع‌دستی نیز نقد دارد و می‌گوید: آمار صادرات چمدانی از کجا آمده است؟ مگر در فرودگاه چمدان مسافران را بازرسی می‌کنند تا آمار صادرات چمدانی را به‌دست آورند؟

او مشکلات صنایع‌دستی ایران را در قیمت نامتعادل مواداولیه وارد شده به کشور می‌داند که بزرگ‌ترین آسیب را به تولیدات صنایع‌دستی در کشور زده است. خوشابی می‌گوید: فقدان استانداردسازی در صنایع‌دستی کشور، قیمت بالای مواداولیه و نبود سفارش‌پذیری از مهم‌ترین موانع موجود تولید صنایع‌دستی است.

سفال لالجین از چشم اروپاییان افتاد

به گفته او، سفال لالجین زمانی بالاترین حجم صادرات کشور به اروپا را داشت اما حالا محصولات سفال لالجین سرب دارد و اروپا هم استفاده از این محصولات را زیانبار خوانده است.

درحالی‌که راهکار حذف سرب از سفال لالجین وجود داشت اما هیچ توجهی به این راهکار نشد تا بازار سفال لالجین هم از دست رفت.

هنرمندان، تولیدکنندگان و صادرکنندگان صنایع دستی ایران به بازارهای جهان اما مشکلات دیگری نیز دارند که باعث شده بازار صادرات ایران در جهان از دست برود و چین، هند، نپال، ویتنام،‌ پاکستان و ترکیه بازار جهانی ایران را از دست تولیدکنندگان صنایع‌دستی کشور درآورند. بهمن نامور مطلق، معاون سابق صنایع‌دستی کشور بارها در گفت‌وگو با همشهری و دیگر رسانه‌ها اعلام کرده بود که کارگاه‌های تعطیل شده صنایع‌دستی همگی احیا شده و مشغول به‌کار هستند. اما حالا این ادعا را مصطفی خوشابی رد می‌کند. او می‌گوید: بسیاری از کارگاه‌های صنایع‌دستی همچنان در حال تعطیل شدن هستند.

خوشابی می‌گوید: متأسفانه بدعت نمایشگاه‌های پولی نیز که از زمان ریاست مسعود سلطانی‌فر در سازمان میراث فرهنگی آغاز شد، سبب شده تا بسیاری از هنرمندان حتی نتوانند پول اجاره غرفه‌شان را از محل فروش صنایع‌دستی در نمایشگاه‌ها درآورند.

انتقاد دیگر فعالان صنایع‌دستی کشور از پایین بودن فروش صنایع‌دستی ایرانی در داخل کشور و آزاد بودن واردات کالاهای خارجی به ایران و عرضه صنایع‌دستی خارجی با یک دهم قیمت صنایع‌دستی داخلی است که موجب شده بازار داخلی صنایع‌دستی نیز با زیان کلان مواجه شود.

تنزل به رتبه دهم در صادرات صنایع‌دستی

ایران به لحاظ تعداد رشته‌های صنایع‌دستی رتبه نخست صنایع‌دستی جهان را دارد اما در صادرات صنایع‌دستی رتبه دهم را به‌خود اختصاص داده است. سهم صنایع‌دستی در تولید ناخالص ملی در سال 83با صنعت پتروشیمی کشور برابری می‌کرد اما امروز جایگاه صنایع‌دستی در تولید ناخالص ملی اندک است. نبود مدیریت درست در بخش صنایع‌دستی کشور، بزرگ‌ترین آسیب را به این هنر صنعت ایرانی زده است؛ هنری که زمانی جایگزینی آن با صنعت نفت زمزمه می‌شد. مشکل دیگر بیمه هنرمندان صنایع‌دستی است که به‌رغم وعده‌های مکرر مدیران دولتی همچنان بر جاست و در نتیجه وقتی یک هنرمند صنایع‌دستی کشور در 60سالگی براثر کار دچار مشکل می‌شود برای درمان خود مشکلات جدی خواهد داشت. بدیهی است که در چنین شرایطی نمی‌توان انتظار ترویج و توسعه صنایع‌دستی را دا‌شت و به جای آن، باید مرثیه نابودی شاخه‌های صنایع‌دستی کشور را یک به یک سرود.

یادداشت محمد باریکانی

سایت شعار سال، با تلخیص و اضافات برگرفته از روزنامه همشهری، تاریخ انتشار 21 خرداد 97، کد مطلب: 19294، www.newspaper.hamshahri.org


اخبار مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
* کد امنیتی:
آخرین اخبار
پربازدیدترین
پربحث ترین