کلپتوکراسی (Kleptocracy) به‌عنوان الگویی از حکمرانی فاسد، وضعیتی است که در آن تصاحب غیرقانونی یا شبه‌قانونی منابع عمومی توسط نخبگان سیاسی به هسته اصلی نظام قدرت تبدیل می‌شود.در حقوق عمومی، مشروعیت قدرت مبتنی بر اصل امانت‌داری و پاسخگویی است. کلپتوکراسی این مبنا را مخدوش می‌کند زیرا: حاکمیت قانون جای خود را به حاکمیت مصلحت نخبگان می‌دهد؛ تفکیک قوا کارکرد واقعی خود را از دست می‌دهد؛ قوانین نه برای تحدید قدرت، بلکه برای پوشش حقوقی رانت و انحصار وضع یا تفسیر می‌شوند. در چنین شرایطی، قانون به‌جای «قاعده عام»، به امتیاز خاص بدل می‌شود.زمانی که نخبگان حاکم از تعقیب و مجازات مصون‌اند، اصل «قطعیت مجازات» فرو می‌پاشد. نتیجه آن است که: جرم در سطوح بالا بی‌هزینه می‌شود؛ شهروندان عادی عدالت کیفری را گزینشی تلقی می‌کنند؛ کارکرد پیشگیرانه حقوق کیفری از میان می‌رود. کلپتوکراسی یک «نقص اجرایی» در حکمرانی نیست، بلکه وضعیتی جرم‌زا و ضدعدالت است که بنیان‌های حقوقی، کیفری و اخلاقی جامعه را فرسایش می‌دهد. در چنین نظامی، بدون اصلاح ساختار قدرت و بازگرداندن شأن حاکمیت قانون، حقوق کیفری به ابزاری صوری و بی‌اثر تقلیل می‌یابد. کلپتوکراسی جایی است که قانون هنوز وجود دارد، اما عدالت دیگر در آن زندگی نمی‌کند.