امتحانات نهایی دانش‌آموزان در حالی شروع شده که آمارها نشان می‌دهد، میانگین معدل دانش‌آموزان در سال گذشته بین ۸ تا ۱۰ در نوسان بوده است؛ موضوعی که نگرانی‌ها درباره افت کیفیت آموزش و عملکرد نظام آموزشی کشور را افزایش داده است. دکتر هادی موسوی‌نیک مدیر گروه سیاست‌های حمایتی و مقابله با فقر مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی درباره تأثیر تورم بر آموزش می‌گوید: «سال ۹۷ که شاهد افزایش قیمت‌های ارز، تورم و کاهش درآمدها بودیم، آمار بازماندگی از تحصیل به‌خصوص در دوره‌های متوسطه رشد قابل‌توجهی داشت.» . او همچنین به دوران کرونا اشاره کرده و توضیح می‌دهد که اگرچه در آن مقطع عامل اقتصادی پررنگ نبود، اما پیامدهای بهداشتی باعث شد «حدود صد هزار دانش‌آموز ابتدایی در مدارس ثبت‌نام نکنند» و در حال حاضر «نزدیک به یک میلیون نفر بازمانده از تحصیل داریم.» از سوی دیگر، رابطه آموزش و اقتصاد رابطه‌ای دوسویه است. به گفته موسوی‌نیک: «فقر یک تله است و یکی از عواملی که می‌تواند افراد را از این تله نجات دهد و رها کند، آموزش است.» با این حال، کاهش کیفیت آموزشی موجب تضعیف تحرک‌های بین‌نسلی شده است. او با استناد به پژوهش‌های دانشگاه شریف بیان می‌کند: «اگر یک نفر در ایران دهک اول باشد، به احتمال ۴۰ درصد، نسل بعدی او در دهک اول باقی می‌ماند.

ویدئویی در شبکه‌های اجتماعی در حال وایرال شدن است که در آن ویدئو، کارشناس برنامه مدعی است که از ۴۵۰ هزار نفر داوطلب تجربی کنکور، ۴۲۰ هزار نفر منفی زده اند؟ از طرف دیگر شاهد انتشار آمار رسمی افت تحصیلی و معدل‌های ۱۰-۱۲ در دوره دبیرستان هستیم. سوال اینجاست که چه بر سر نهاد تمدن ساز آموزش و پرورش آورده ایم؟ چرا متوجه نیستیم که صدمه دیدن این نهاد یعنی انحطاط تمدنی و افول یک جامعه. علت این افت‌های تحصیلی را در نظام ارزشیابی توصیفی جستجو کنیم یا بیکاری جوانان و عدم رغبت به مدرسه و دانشگاه؟ باید در سیاسی بازی‌های قابل اثبات در معرفی وزرای پیشین آموزش و پرورش ببینیم یا بی خیالی نهاد‌های عالی نظیر شورای عالی انقلاب فرهنگی و شورای عالی آموزش و پرورش. چرا سازمان بازرسی کل کشور، دولت و قوه قضائیه با عملکر ضعیف وزرای آموزش و پرورش مماشات می‌کنند؟ چرا یوسف نوری و رضا مراد صحرایی و تعدادی دیگر از وزرای ناکارآمد قبلی را به پای میز محاکمه نمی‌کشانیم؟ ما سیاسی و جهت دار و تخریبی حرف نمی‌زنیم، ما دغدغه تمدنی و تحفظات گام دوم انقلاب را مطرح می‌کنیم.