پایگاه خبری تحلیلی شعار سال

سرویس ویژه نمایندگی لنز و عدسی های عینک ایتالیا در ایران با نام تجاری LTL فعال شد اینجا را ببینید  /  سرویس ویژه بانک پاسارگارد فعال شد / سرویس ویژه شورای انجمنهای علمی ایران را از اینجا ببینید       
کد خبر: ۳۵۱۰۷۲
تعداد نظرات: ۱ نظر
تاریخ انتشار : ۲۶ تير ۱۴۰۰ - ۲۳:۱۱
کم‌شدن آب و خشکسالی بحرانی است که در تابستان گرم ۱۴۰۰ گریبان کره زمین را گرفته است و البته این وضعیت بغرنج در کشور ما با وضعیت آب و هوایی گرم و خشک بیشتر نمایان بوده و از رودخانه‌ها و چشمه‌های خروشان، سرابی بیش باقی نمانده است.
شعار سال: بارش‌های کم در سال‌های گذشته و مضاف بر آن در زمستان ۹۹ دست به دست هم داده تا روز‌های تابستانی کم آب را سپری کنیم به ویژه این شرایط در استان‌های جنوبی کشور که گرمای بالای ۵۰ درجه را تجربه می‌کنند، بسیار سخت‌تر است.

در لابلای همه مشکلاتی که مردم مناطق محروم و کم برخوردار برای دسترسی به آب آشامیدنی با آن دست و پنجه نرم می‌کنند، دیدن تصاویر تشنگی حیوانات، زمین‌های خشک کشاورزی و حرارت سوزانی که از زمین بلند شده و نفس را به شماره می‌اندازد، هم تلخی دیگری دارد.

همجواری برخی نقاط با جنگل، امکانات فراوان در حوزه کشاورزی، باغداری و دامداری هم نتوانسته مرهمی بر زخم کم آبی کشور باشد و آنچه این روز‌ها در کنار شیوع ویروس کرونا آزار دهنده است اینکه این روز‌ها ایران تشنه است و بسیاری از رودخانه ها، چشمه‌ها و سد‌ها یا خشک شده و یا در حال خشک شدن هستند.

زمانی این مسئله بیشتر به چشم می‌آید که راهکار‌های مقطعی و کوتاه مدت هم نتوانسته دردی از بی آبی، کم کند و اقداماتی همچون کاهش و مدیریت مصرف آب و قطعی‌ها چندان کارساز نبوده چرا که آب از سرچشمه، خشک است.

نگاهی به آخرین اطلاعات و گزارش‌های خبرنگاران ایرنا از نقاط مختلف کشور نشان می‌دهد که شرایط به هیچ وجه مطلوب نیست و در این میان کشاورزان و عشایر شاید این مشکل اساسی را بیشتر درک کنند چرا که کشاورزی و دامداری آن‌ها ارتباط مستقیم با آب دارد و ثمره یک سال تلاش و همت در بی آبی، چیزی جز نابودی و زمین بایر و خشک نخواهد بود.

در ادامه هر چند با خواندن این گزارش کاممان تلخ خواهد شد، اما گریزی از طرح واقعیت‌ها و شرایط موجود نیست تا بتوان برای آینده (زیرا در زمان کنونی راهی جز کاهش مصرف نیست) با ایجاد چشم انداز دقیق و اصولی به راهکار‌های بلند مدت و موثر رسید و از همفکری متخصصان بهره گرفت تا اندوخته‌های آبی کشور به بهترین روش مدیریت شود.
 
کم‌آبی گریبان ایران را گرفت

اتفاقات ناشی از خشکسالی در کشور

خشکسالی به شکارچی بی رحمی تبدیل شده که جان حیوانات را به شدت تهدید می‌کند و با وجود اینکه محیط زیست پیش از این مامن و پناهگاهی برای وحوش بود اینک کمبود آب و علوفه ناشی از خشکسالی شدید و فشار گرسنگی و تشنگی باعث شده وحوش منطقه حفاظتی گلیل و سرانی موسوم کپه داغ در شهرستان شیروان واقع در خراسان شمالی با ۱۸ هزار ۷۰۰ هکتار وسعت که دارای ذخیره گاه غنی و ارزشمند گیاهی و جانوری است و حدود ۹۰۰ راس قوچ، میش و کل بز و حدود ۲۰۰ راس گراز در آن زیست می‌کنند، راهی روستا‌ها شوند.

این وضعیت در خراسان جنوبی هم مشاهده می‌شود به گونه‌ای که بنابر اعلام حسن اکبری مدیرکل محیط زیست خراسان جنوبی کم آبی و شدت اثرات خشکسالی در سال جاری به گونه‌ای است که ۶۰ درصد چشمه‌های حیات وحش استان خشک شده و کم آبی شدید حیات وحش و جانوران منطقه را بیش از هر زمان دیگری تهدید می‌کند.

خشکسالی و کمبود علوفه در زیستگاه‌ها به شدت حیات وحش منطقه را لاغر و نحیف کرده است و امسال زادآوری حیات وحش کاهش یافته به طوری که در منطقه نهبندان استان خراسان جنوبی زادآوری پرندگانی از جمله کبک و تیهو انجام نشده است.

کوهستانی مدیر حفاظت محیط زیست نهبندان در این رابطه می‌گوید: امسال به دلیل خشکسالی‌های شدید، حیات وحش و پرندگان در حاشیه اراضی کشاورزی، شهرها، روستا‌ها و حتی محور‌های مواصلاتی به صورت مکرر مشاهده می‌شوند و علت اصلی آن کمبود علوفه در مناطق و استفاده از پسماند غذای انسانی است.

از دیگر تبعات کم آبی که به جان حیوانات افتاده می‌توان به تاثیر این شرایط بر کمیت و کیفیت منابع آبی و علوفه اشاره کرد چرا که با کاهش سطح ایمنی دام، ضمن بالا رفتن احتمال بیماری زایی، سقط جنین نیز در دام‌ها افزایش یافته و این روند خسارت‌های زیادی را به دامداران وارد می‌کند.

مدیرکل دامپزشکی خراسان شمالی با اشاره به این که خسارت خشکسالی به دام عشایری به دلیل نوع زندگی در گردش بیشتر است، می‌گوید: دام عشایر در فصل کوچ، در مسیر قشلاق تا ییلاق از منابع مختلف آب استفاده می‌کند که کیفیت و کمیت آن متفاوت است از این رو بیش از سایر دام‌ها در معرض ابتلا به بیماری است و سلامت آن‌ها بیش از سایر دام‌ها در معرض تهدید است.

در ادامه بشنوید از جمعیت آهوی ایرانی که در یک قرن اخیر به دلایل متعدد رو به کاهش گذاشته و اکنون پناهگاه حیات وحش موته، پارک ملی، پناهگاه حیات وحش قمیشلو، پارک ملی و حیات وحش کلاه قاضی در استان اصفهان، بیشترین شمار آهوی ایرانی را به خود اختصاص داده است، اما خشکسالی امان این آهوان را بریده و از شمار بیش از ۱۹ هزار راس آهوی دشت و بیابان اصفهان، معلوم نیست چه تعداد جان سالم به در ببرند.

خشکسالی امسال در دشت‌های اصفهان بیشتر از سال‌های پیش رخ نشان داده و باعث شده آهو‌ها در فصل زایمان، اسیر در چنگال خشکسالی خطر را به جان خریده و پا را از مناطق تحت حفاظت فراتر بگذارند و خطرات ترک خانه و این پیمایش را به جان بخرند.
 
کم‌آبی گریبان ایران را گرفت

درباره وضعیت استان مرکزی واقع در قلب ایران با اقلیمی نیمه خشک نیز باید گفت امسال یکی از دشوارترین شرایط کم‌آبی را دارد و بیش از ۲ هزار و ۸۰۰ واحد تولیدی کوچک، متوسط و بزرگ و بخش مهمی از کشاورزی در این دیار با تنش آبی مواجه هستند.

این استان در سال زراعی جاری با کاهش ۴۴ درصدی بارندگی مواجه بوده و بنا به اظهارات سید علی آقازاده استاندار مرکزی اکنون آبرسانی به ۳۰ روستای این استان به صورت سیار انجام می‌شود و برآورد کارشناسان این است که شمار روستا‌های مواجه با تنش آبی استان تا پایان فصل تابستان به ۱۰۰ مورد می‌رسد.

میزان بارش‌ها در زمستان گذشته در این استان ۹۰ درصد کاهش داشته و در بهار امسال نیز بارش‌ها کمتر از حد انتظار بوده و ذخیره آبی این استان به شدت تحلیل رفته است و بر اساس گزارش اداره مدیریت بحران سازمان جهاد کشاورزی استان مرکزی کاهش بارندگی و حاکمیت خشکسالی در این استان امسال هشت هزار و ۴۰۰ میلیارد ریال خسارت به حوزه کشاورزی وارد کرده است.

در خراسان رضوی هم پدیده خشکسالی و تداوم آن همراه با تنش‌های دمایی از زمستان پارسال تاکنون بر کشت و برداشت محصول زعفران تاثیر منفی داشته به گونه‌ای که بر اساس اعلام غلامحسین ساربان معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی پیش‌بینی می‌شود خشکسالی و پیامد‌های طبیعی آن موجب کاهش ۳۵ درصدی تولید محصول زعفران در کشتزار‌های این استان شود.

وی با اشاره به اینکه حجم بارش امسال در این استان به میزان ۶۷ درصد نسبت به پارسال کمتر شده است، اظهار می‌دارد: حدود ۹۰ هزار هکتار از کشتزار‌های استان به کشت زعفران اختصاص دارد که این سطح از اواخر پارسال درگیر سرما شد، امسال باران خوبی هم نداشتیم و تنش‌های دمایی موجب رشد کم پیاز‌های زعفران شد، بنابراین امسال شاهد کاهش محصول زعفران در استان خواهیم بود.

بر اساس اعلام شرکت آب منطقه‌ای خراسان رضوی اکنون میزان ذخایر آبی سد‌های این استان بیش از ۱۰۰ درصد نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهش یافته است و تنها ۳۵ درصد از مخازن سد‌ها آب دارد که این میزان در مدت مشابه سال گذشته ۷۲ درصد بود.

از دیگر مشکلات این استان تامین نهاده‌های دامی است که در این رابطه مدیر امور دام سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی اعلام کرده است که در کنار تورم و گرانی که تاکنون دامنگیر تولیدکنندگان بوده است امسال پدیده خشکسالی نیز به گونه دیگری بر این قشر فشار آورده است.

احمد داوطلب به این مطلب هم اشاره کرده است که امسال هشت میلیون راس گوسفند استان خراسان رضوی سهمی از علوفه مراتع ندارند و باید به صورت دستی تغذیه شوند که این مساله دامداران سنتی را بیشتر دچار مشکل و مجبور به هزینه کردن در این بخش کرده است.

در ادامه بررسی وضعیت آبی استان‌های مختلف خبری هم بگیریم از استان گیلان که آورد سد سفید رود به یک سوم رسیده است و ورودی آب از سمت رودخانه قزل اوزن از نیمه خرداد ماه متوقف شده و اکنون فقط از سمت رودخانه شاهرود ۶ متر مکعب بر ثانیه ورودی آب سفید رود تامین می‌شود و بر اساس اعلام وحید خرمی مدیر عامل شرکت آب منطقه‌ای گیلان آب کشاورزی بر اساس تقویم زراعی استان برای تامین آب ۱۷۲ هزار هکتار شالیزار گیلان تا پایان تیرماه نوبت بندی شده است.

خشکسالی همچنین گریبان استان سرسبز گلستان را هم گرفته به گونه‌ای که از ابتدای سال آبی جاری (مهر ۹۹) تا پایان اردیبهشت‌ماه امسال طبق اعلام هواشناسی بارش در این استان حدود ۳۰ درصد کاهش‌یافته است.

همچنین در این مدت رواناب اترک، گرگانرود و قره‌سو حدود ۵۰ درصد و آب رودخانه‌های استان حدود ۸۰ درصد کاهش یافته و حجم آب سد‌های گلستان از حدود ۸۰ درصد در سال گذشته به حدود ۲۷ درصد در سال جاری رسیده که همه این موارد بیانگر آن است که خشکسالی این استان شدیدتر از هر زمان دیگری است.

خشکسالی سطح زیرکشت مزارع گنبدکاووس را ۳۹ درصد کاهش داده و باعث شده کشاورزان گنبدی در ۱۵ هزار و ۴۶۰ هکتار زراعت بهاره و تابستانه از جمله "پنبه، شالی، ذرت علوفه‌ای و دانه‌ای، هندوانه خوراکی و آجیلی، سویا، آفتابگردان، ماش، خربزه، کنجد، گوجه فرنگی و خیار" کشت کنند.

در استان قم نیز که یکی از مناطق کم آب و گرم کشور است سیدمصطفی طباطبایی رییس اداره مدیریت بحران و کاهش مخاطرات بخش کشاورزی قم اعلام کرد: خسارت در خشکسالی و تنش دمایی و سرمازدگی در استان بالغ بر ۲ هزار و ۲۲۴ میلیارد ریال برآورد می‌شود که این مسئله بر مراتع اثرات منفی داشته و تامین علوفه دام را تحت تاثیر قرار داده است.

خشک شدن سراب‌های «یاوری»، «روانسر»، «نژیوران» و «میله‌سر» خبر تلخ دیگری از بحران خشکسالی در کشور است که از زبان محمدرضا شهلایی مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کرمانشاه نقل شد.

وی این مطلب را هم گفت که روند خشک شدن سراب‌ها و رودخانه‌ها در این استان همچنان ادامه دارد و کاهش بارش‌ها در نهایت منجر به کاهش ۶۰ درصدی روان آب‌ها و کاهش ۷۰ درصدی آب چشمه‌ها در کرمانشاه شده است.

در استان آذربایجان غربی که به سردسیر بودن و هوای خنک و بارش برف و باران معروف است هم امسال خبری از طراوت همیشگی نیست و طبق آمار‌های دریافتی از ایستگاه‌های فعال هواشناسی شهر‌های پلدشت، بوکان، شاهین دژ، خوی، مهاباد، میاندوآب، تکاب، ارومیه، اشنویه، ماکو و چالدران در تب گرمای بی سابقه در دهه‌های اخیر می‌سوزند به گونه‌ای که شهرستان پلدشت در شمال استان آذربایجان غربی برای چندمین بار متمادی در آخرین ماه بهار با مثبت ۴۱ درجه سانتی گراد دما رکورد شکنی کرد.

میزان بارندگی در سال آبی ۱۴۰۰-۱۳۹۹ نسبت به مدت زمان مشابه سال گذشته در این استان ۳۵ درصد کاهش داشته و زنگ خطر برای آغاز خشکسالی کشاورزی و درآمدی بر تبعات بسیار این عدم تعادل اکولوژیک و هیدرولوژیک و تغییرات اقلیمی به صدا درآمده است.

میزان آب پشت سد‌های ۱۴ گانه این استان نسبت به زمان مشابه سال گذشته، ۲۸۳ میلیون مترمکعب معادل ۲۱ درصد کمتر و کاهش منابع آبی موجب شده که حتی بخشی از حق آبه دریاچه ارومیه نیز در اختیار این پهنه آبی قرار نگیرد.

در استان هرمزگان هم وضعیت خوبی به لحاظ تامین آب نداریم و هم اکنون ۲۰۰ روستای این استان با جمعیتی افزون بر ۵۷ هزار نفر به دلیل از دست رفتن منابع محلی تامین آب مورد نیازشان با تنش مواجه هستند و از طریق آبرسانی سیار تامین می‌شود.

در استان خراسان رضوی هم تعداد روستا‌های نیازمند آبرسانی با تانکر به دلیل خشکسالی و کاهش بارندگی طی سال جاری به ۳۵۰ روستا افزایش یافته که بنا بر اعلام رضا یاقوتی نیا مدیر دفتر بحران و پدافند غیر عامل شرکت آب و فاضلاب خراسان رضوی ۹ درصد جمعیت روستایی معادل ۱۳۰ هزار نفر را شامل می‌شود.

مدیر دفتر بحران و پدافند غیر عامل شرکت آب و فاضلاب خراسان رضوی علت افزایش تعداد روستا‌های نیازمند آبرسانی سیار در این استان را ادامه خشکسالی و کاهش بارندگی دانست.

خشکسالی‌های بیش از یک دهه اخیر و به دنبال آن کاهش محسوس سفره‌های زیرزمینی و گرمای سوزان و طاقت فرسا گاه تا بالای ۴۸ تا ۵۰ درجه نیز مردم و ساکنان بسیاری از مناطق استان فارس از جمله شهر‌های جنوبی آن را با چالش جدی و بحران کم آبی مواجه کرده است که این مشکل با پروژه خط انتقال آب از خلیج‌فارس به شهرستان لامرد وارد فاز اجرایی و عملیاتی می‌شود و در این رابطه نخستین محموله از لوله‌های پلی اتیلن مورد نیاز برای اجرای این طرح ملی به این شهرستان رسیده است.

میزان آب ورودی به سد‌های استان زنجان هم که در سال گذشته ۲۲۳ میلیون مترمکعب بوده امسال با کاهش ۶۵ درصدی مواجه شده و به رقم ۷۶ میلیون مترمکعب رسیده است.

بنابر اعلام اسماعیل افشاری مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای زنجان حجم آب پشت سد‌های استان در سال جاری ۲۵۷ میلیون مترمکعب است حال آنکه سال گذشته این میزان ۲۸۲ میلیون مترمکعب بود که کاهش ۲۵ میلیون مترمکعب را نشان می‌دهد.
 
کم‌آبی گریبان ایران را گرفت

اما تالاب بین‌المللی چغاخور که در سال ۱۳۸۹ در کنوانسیون رامسر به ثبت رسیده است و در مسیر جاده شهرکرد به خوزستان در فاصله ۶۵ کیلومتری شهرکرد مرکز چهارمحال و بختیاری شهرستان بروجن واقع است هم این روز‌ها علاوه بر دست و پنجه نرم کردن با خشکسالی اسیر گیاه پر طاووسی شده گیاهی با نام زیبا، اما مخرب واقع شده است.

این گونه گیاهی نه تنها باعث کاهش آب در تالاب شده بلکه رشد آن حیات گونه‌های گیاهی و جانوری را هم به خطر انداخته است و با پوشاندن سطح آب مانع از رسیدن اکسیژن کافی به جانوران آبزی و سبب به خطر انداختن محیط‌های آبی از جمله تالاب‌ها می‌شود.

اما در جنوب کشور و استان خوزستان بخشی از بحران کم آبی به تامین نشدن حق آبه هورالعظیم گره خورده به گونه‌ای که محمدجواد اشرفی مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان به صراحت گفته است که در صورتی که حق آبه هور تامین نشود در ماه آینده تنش آبی دراین زیستگاه بزرگ، به بحران آبی تبدیل می‌شود و به مرگ و میر گسترده ماهی‌ها می‌انجامد.

بخش دیگری از دغدغه این مسوول به کم شدن مساحت تالاب هور باز می‌گردد و بر این موضوع تاکید کرده است که بر اساس قانون تعیین حق آبه تالاب‌ها بر عهده محیط زیست است و بر اساس تحقیقات حق آبه تالاب در شرایط خشکسالی یک میلیارد و ۳۸۳ میلیون متر مکعب در سال در مساحت ۷۶ هزار هکتار، در شرایط عادی یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون متر مکعب در مساحت ۸۷ هزار هکتار و در شرایط ترسالی یک میلیارد و ۸۰۰ میلیون متر مکعب در مساحت ۱۰۰ هزار هکتار است.

وضعیت وخیم این استان تنها به هورالعظیم ختم نمی‌شود، زیرا سعید رئوفی نسب مدیرعامل سد دز هم با بیان اینکه امسال بدترین خشکسالی نیم قرن اخیر را تجربه می‌کنیم، گفته است: میزان نرمال حجم آب در دریاچه سد دز بین هفت تا هشت میلیارد متر مکعب است که این رقم امسال به حدود چهار میلیارد متر مکعب کاهش یافته است.
 
کم‌آبی گریبان ایران را گرفت

عشایر در دام خشکسالی

کاهش نزولات آسمانی و بارش‌ها در سال‌های اخیر همچنین باعث شده عشایر هم از این معضل در امان نباشند به گونه‌ای که بر اساس اعلام فضل الله آذرفر مدیرکل امور عشایر کهگیلویه وبویراحمد تنش آبی جمعیت ۷۰ هزار نفر عشایر این استان که در هشت ایل بومی و سه ایل غیربومی با ۱۳ زیست‌بوم سکونت دارند را تهدید می‌کند.

وی بیان کرد: ۷۰ درصد از ۲ هزار حلقه چشمه و قنات‌های تأمین کننده آب آشامیدنی مناطق عشایری کهگیلویه و بویراحمد براثر کم بارشی‌های اسفند ماه تاکنون دچار کم آبی یا خشکیدگی شده است و روزانه ۱۴۰ هزار لیتر آب به وسیله ۱۰ تانکر سیار به عشایر این استان آبرسانی می‌شود.

در لرستان هم به دلیل خشکسالی پیش بینی شده که امسال درآمد مردم مناطق عشایری این استان از برداشت گندم، جو، نخود و عدس با کاهش بیش از ۵۰ درصد معادل ۱۸۴ میلیارد تومان و برداشت گردو، بادام، هلو، آلو و انار از باغات نیز با کاهش ۱۱۳ میلیارد تومانی مواجه شود.

همچنین بر اساس اعلام سیدضیا موسوی‌نیا مدیرکل امور عشایری لرستان پیش بینی تولید گوشت قرمز استان توسط جامعه عشایری ۱۲هزار تن است که باخسارت ۲۵ درصدی و کاهش سه هزار تنی تولید، ۱۲۰میلیارد تومان خسارت به دنبال دارد.

وضعیت مراتع استان لرستان نیز در شرایط مناسبی قرار ندارد و بر اساس اعلام این مسوول به حدود۵۰ درصد زراعت دیم و باغات عشایر خسارت وارد شده، رشد مراتع ییلاقی از ابتدای رویش به دلیل عدم بارندگی متوقف شده و اکنون در وضعیت خیلی ضعیف قرار دارند.

همچنین بر اساس اظهارات معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی لرستان تولید علوفه در مراتع استان ۶۰ درصد کاهش یافته به گونه‌ای که متوسط برداشت جو دیم در برخی مناطق مثل نورآباد و کوهدشت به صفر رسیده است و کمبود جو و فقر مراتع، امسال دامداران و عشایر را برای تهیه علوفه سهم خود با مشکل مواجه کرده است.

حمیدرضا کرموند مدیر عامل شرکت آب و فاضلاب لرستان هم گفت است که از مجموع سه هزار روستای این استان به ۱۲۰ روستا به وسیله تانکر سیار آبرسانی می‌شود و یکی از مشکلات اساسی این استان آن است که سدی برای تامین آب شرب پایدار شهر و روستا‌ها وجود ندارد.

عشایر درمیان در استان خراسان جنوبی هم به دلیل خشکسالی این روز‌ها شرایط خوبی ندارند و هر چند تاکنون پنج هزار متر مکعب آب با تانکر برای عشایر این منطقه حمل شده، اما هنوز با مشکلات بسیاری روبرو هستند، زیرا با توجه به فقر شدید مراتع، امسال دغدغه اصلی عشایر منطقه تامین علوفه است چرا که باید ۱۰۰ درصد دام خود را به صورت دستی تغذیه کنند و این موضوع در زمستان پیشرو افزایش می‌یابد.

خطر فرو نشست زمین در بحران خشکسالی

در کنار تمامی این مشکلات آنچه که کمتر به آن توجه شده آن است که خشکسالی بی سابقه و برداشت‌های غیر اصولی آب‌های زیرزمینی خطر فرونشست زمین را افزایش داده است بنابر اظهارات کارشناسان زمین شناسی زمانی که خشکسالی روی می‌دهد به ناچار برداشت آب افزایش و نسبت برداشت از تغذیه آبخوان‌های زیرزمینی بیشتر می‌شود و پدیده افت آب اتفاق می‌افتد.

کم آب شدن سفره‌های آب زیرزمینی، گودبرداری‌های غیر اصولی و یا احداث سازه‌های غیر اصولی از مهمترین عوامل به وجود آمدن این فرونشست‌ها و فروریزش‌ها است.

حسن علی حسین زاده نماینده سازمان زمین شناسی در شمالشرق کشور نیز در این رابطه اظهار داشت: فرونشست زمین در بیشتر استان‌های خشک کشور اتفاق افتاده و استان خراسان شمالی هم متاثر از این پدیده در دشت قاضی مانه و سملقان و سنخواست اسفراین شاهد این پدیده بوده ایم و با وجود خشکسالی‌های اخیر احتمال فرونشست در سایر دشت‌ها نیز وجود دارد.

وی در مورد آسیب‌های این پدیده گفت: افت آب زیرزمینی در آبخوان‌ها موجب می‌شود تا منافذ خالی خاک متراکم شوند و مخزن آب زیرزمینی دیگر برگشت ناپذیر نمی‌شود، ضمن اینکه این پدیده موجب تغییر ناهمسان در ارتفاع و شیب رودخانه ها، آبراهه‌ها و سازه‌های انتقال آب و کاهش بازدهی یا ایجاد تخریب در شریان‌های حیاتی و سازه‌های مهم می‌شود.
 
کم‌آبی گریبان ایران را گرفت

طرح چند نکته و چشم‌اندازی برای رهایی از چراغ قرمز خشکسالی

هر چند تاکنون اقدامات بسیاری در استفاده از فناوری‌های نوین در بخش آبیاری و آبخیزداری انجام شده، اما به نظر می‌رسد این کار باید با جدیت بیشتری دنبال شود ضمن اینکه کشت گیاهان دارویی، زعفران و گل محمدی برای صرفه جویی در آب کشاورزی در استان‌های مستعد می‌تواند راهکار دیگری باشد.

کنترل بیماری‌ها و اجرای اقدامات پیشگیرانه در مناطق حساس مثل مناطق نزدیک زیستگاه‌های حیات وحش، مناطق با تراکم بالای جمعیت دامی به خصوص میادین عرضه دام، سدسازی با استناد به پیوست‌های زیست محیطی به منظور کنترل و مهار روان آب‌ها و آب‌های سطحی، مسدود کردن چاه‌های غیرمجاز، حفر چاه به صورت علمی و آبیاری مدرن کشاورزی، بهینه سازی مصرف آب شامل اجرای سیستم‌های آبیاری نوین مزارع، تدوین سیاست‌های کشاورزی و سازگاری با اقلیم منطقه، توسعه همکاری‌های بین المللی در حوزه مقابله با خشکسالی و گرد و غبار، استفاده از ظرفیت بخش خصوصی، توسعه و استفاده از ظرفیت کشت دیم با هدف تطبیق پذیری با کم آبی و اصلاح الگوی کشت کاهش سطح زیر کشت محصولات پرآب بر، بخش دیگری از راه‌های کاهش تنش آبی در کشور است.

در این گزارش از مشکلات ناشی از خشکسالی و کم آبی در کشور که به دلیل تغییر شرایط اقلیمی اعم از افزایش دما، کاهش بارش ها، افزایش تبخیر، بی نظمی در بارش‌ها نوشتیم، اما باید توجه داشت برای برون رفت از این چالش بزرگ، جدای از فرهنگسازی برای مصرف بهینه، نباید منتطر دست سبز طبیعت باشیم بلکه نکته مهم مدیریت درست منابع آبی است.

نکته دیگر اینکه بنابر اظهارات کارشناسان سیستم مدیریتی در منابع آب و خاک باید از حالت دولتی خارج و به مردم واگذار شود تا بتوانیم به مدیریت مردم مدار در منابع طبیعی به ویژه در بهره برداری اصولی از آب برسیم.


شعار سال، با اندکی تلخیص و اضافات برگرفته از ایرنا، تاریخ انتشار: ۲۶تیر ۱۴۰۰، کد خبر: ۸۴۴۰۱۳۶۱، irna.ir
اخبار مرتبط
خواندنیها و دانستنیها
انتشار یافته: ۱
در انتظار بررسی: ۰
غیر قابل انتشار: ۰
سینا
Iran (Islamic Republic of)
۰۰:۵۵ - ۱۴۰۰/۰۴/۲۷
0
0
خدا به دادشان و به داد مردم برسد
نام:
ایمیل:
* نظر:
* captcha:
آخرین اخبار
پربازدیدترین
پربحث ترین