شنبه ۰۸ آذر ۱۴۰۴ - 2025 November 29
شعارسال: آتشسوزی جنگل الیت، در جاده چالوس، یکی از شدیدترین حوادث زیستمحیطی در استان مازندران ایران، از شامگاه ۱۰ آبان ۱۴۰۴ آغاز شد و بخشهای وسیعی از جنگلهای هیرکانی حفاظتشده الیت که قدمتی ۲۵ تا ۵۰ میلیون ساله دارند را در نزدیکی مرزنآباد و شهرستان چالوس به نابودی کشید. در جنگلهای هیرکانی حدود ۳۲۰۰ گونهٔ گیاهی و ۵۸۰ گونهٔ جانوری زندگی میکنند که شامل درختان کهنسال انجیلی، راش، توسکا و شمشاد میشود. در این آتشسوزی تابهحال بیش از چهل هکتار از جنگلها در ارتفاع ۱۴۰۰ تا ۱۸۰۰ متری سوختهاند و نهالها، بوتهها و لایهٔ بارور خاک بیشترین آسیب را دیدهاند.

بررسی دادههای نقشههای آتش ناسا نشان میدهد که آتشسوزیهای الیت ابتدا در ۱۰ آبان (۱ نوامبر) در ناحیهای کوهستانی حدود شش کیلومتری روستای الیت آغاز شده و طی ۲۴ ساعت نخست خاموش شدهاند. اما دو هفته بعد، در ۲۴ آبان (۱۵ نوامبر) آتش دوباره و اینبار با گستره بسیار بیشتر از قبل شعلهور میشود. روز بعد، ۲۵ آبان، آتش به سمت جنوب و شرق گسترش مییابد و سپس در ۲۶ آبان وسعت آن بهطور قابلتوجهی کاهش یافته و تنها در دو نقطه در بخش شرقی محل اولیه باقی میماند. در ۲۷ آبان اثری از آتش دیده نمیشود، اما در ۲۸ آبان دوباره گسترده میشود و در ۲۹ آبان نسبت به وضعیت ۲۴ آبان رو به شمال و شرق پیشروی میکند. در نهایت، در ۳۰ آبان، آتشسوزی در دو بخش وسیع، اما مجزا ادامه پیدا میکند.
این حریق که از آبانماه جرقه زد، با تلاشهای پیوسته محیطبانان، جنگلبانان، داوطلبان محلی و کوهنوردان بارها فروکش کرد، اما وزش بادها آن را دوباره برافروخت و دامنهاش را وسیعتر ساخت. ساکنان، مرد و زن، با ابزارهایی، چون بیل به به سوی آتش رفتند تا از گسترشش بر دامنههای الیت جلوگیری کنند، اما عدم تجهیزات کافی، مانع جلوگیری از حریق شد. دیرکرد در اعزام نیرو و کمبود تجهیزات دائمی، مهار این آتش را با مشکلات سختی روبهرو کرد. گزارشها حاکی هستند که عملیات اولیه با حداقل امکانات (۲–۳ بالگرد) در ابتدا پیش رفت و نیروهای محلی مجبور به استفاده از بیل و ابزار دستی شدند، در حالی که حجم دود و باد، پروازها را محدود کرد. طبق گزارشها، درخواست بالگرد از تهران در روزهای اولیه به دلیل «کوچک شمردن» حادثه رد گردید، اما تا ۱۹ آبان سه بالگرد فعال بود و عملیات اصلی از ۲۹ آبان با اعزام ۵–۷ بالگرد و دو هواپیمای ایلیوشین آغاز شد. طبق گزارشهای محلی و دولتی ۴۰۰ نیروی امدادی بدون تجهیزات کافی، ساعتها درحال پیادهروی در منطقه بودند، درحالی که هیچ تجهیزاتی نبود. در ادامه این تأخیر منجر به گسترش حریق از کف به تاج درختان شد. به نقل از کارشناسان اشاره شده که ایران فاقد هواپیماهای آبپاش دائمی و وابسته به اجاره ایلیوشین از روسیه و ترکیه است که روندی هزینهبر و کُند میباشد. رئیس سازمان جنگلها، رضا افلاطونی، در گفتگویی اشاره کرد که تجهیزات پیشگیرانه مانند برجهای دیدبانی و آشکارسازهای حرارتی وجود ندارد، و در این سطح با بودجهٔ ناکافی مشکلات زیادی به وجود آمده است.
وقتی مجری شبکه خبر از رضا افلاطونی میپرسد که چقدر از جنگل هیرکانی آسیب دید؟ رئیس سازمان منابعطبیعی در واکنشی عجیب به سوال در مورد خسارت آتشسوزی جنگل الیت، بیان کرد که شیرینی مدیریت ما را به کام مردم تلخ نکنید؟!
در فضای مجازی نوشتند:بعد از گذشت ۲۳ روز از آتشسوزی و سوختن ۸۰ هکتار از جنگلهای ۵۰ میلیون ساله و اینکه در آخر هم هواپیماهای ترکیه آتش را خاموش کردند، تازه دوست دارد مورد تقدیر و تحسین قرار گیرد؟!
داستان خاموش کردن آتش تقریبا تمام شده بود که حسن ساجدی نیا رئیس سازمان مدیریت بحران نیز پای دوربین رسانهها آمد و بیان داشت که آتشسوزی جنگلهای الیت تقریبا بهطور کامل مهار شده و تنها لکههای مربوط به برگسوزی یا کندهسوزی باقی مانده است. شعروندان در فضای مجازی نوشتند که سردار تا حالا کجا تشریف داشتند؟
بعضی از شهروندان در فضای مجازی نوشتند که نگاهی به وضعیت مدیران سازمان مدیریت بحران یعنی حسن ساجدی نیا، محمد حسن نامی، اسماعیل نجار، حسن قدمی، حسین باقری، نشان میدهد که چه انتظاری میتوان از این سازمان داشت.
پایگاه تحلیلی خبری شعار سال، برگرفته از منابع گوناگون