شعار سال: امیل نخله در تحلیلی در سایت «لوبلاگ» نوشت: «وضعیت فعلی منطقه خاورمیانه در دوران ترامپ نسبت به روسایجمهور قبل بدتر شده است. در این دوره ما شاهد تراژدی رو به افزایش جنگ یمن، عمیقتر شدن سرکوب معترضان، تشدید خشونت در نوار غزه و کرانه باختری، عدم اطمینان سیاسی در عراق، افزایش خشونت در سوریه و گسترش تهدیدات علیه حکومت هاشمی در اردن بودهایم. اگر چه دونالد ترامپ عامل این فجایع نیست، اما فقدان دیپلماسی مشخص آمریکا حاکی از سیاست ناکارآمد ترامپ در خاورمیانه است.»
نخله نوشت: «بیتفاوتی ترامپ نسبت به مردم منطقه، همکاری با دیکتاتورهای عرب بهطور خاص پشتیبانی از عربستان و امارات در جنگ غیرانسانی یمن و همچنین حمایت کامل از جناح راست اسرائیل و سیاستهای ضدفلسطینی او زمینه رنج و درد مردم این منطقه را فراهم کرده است.»
تشدید تنش با ایران
این نویسنده با بیان اینکه خروج آمریکا از توافق هستهای ایران علاوه بر اینکه امید و انتظارات جوانان ایرانی را در مورد مزایای برجام کاهش داد، زمینه قدرتیابی گروههای تندرو را نیز فراهم کرد، افزود: «اگر آمریکا به تعهدات بینالمللی خود عمل نمیکند چرا باید سایر کشورها از جمله نزدیکترین متحدان واشنگتن به آنها اعتماد کنند. تردیدهای اخیر پرزیدنت ترامپ در طول نشست G۷ در کانادا حاکی از این دیدگاه شایع در منطقه است که آمریکا در دوران ترامپ قابل اعتماد نیست. ایران و کشورهای دیگر منطقه خاورمیانه بر این تصور هستند که دیپلماسی هستهای ترامپ در قبال کرهشمالی بهعنوان تاییدی بر این مساله است که آمریکا به جنگ با دیگر کشورهای هستهای نمیرود. اگر این مساله واقعیت داشته باشد ایران و سایر کشورها به شدت تلاش خواهند کرد تا توانمندی هستهای خود را توسعه دهند. جدا از ایران و تصمیم خروج آمریکا از برجام، امروزه بین دولت آمریکا و متحدان اروپاییاش و همچنین کانادا و مکزیک در مورد تحمیل تعرفه بر فولاد و آلومینیوم شکاف جدی بهوجود آمده است.» نویسنده معتقد است که در درجه نخست ترامپ با دیکتاتورها بهتر از رهبران دموکرات تعامل دارد و در ثانی وی درصدد است تا نظم ترامپی که مبتنی بر زورگویی، هرجومرج و عدم اطمینان است را جایگزین نظم بینالمللی لیبرالی کند که بیش از نیم قرن توسط دولتهای دموکراتیک به رهبری آمریکا ایجاد شده است. پرزیدنت ترامپ پس از مراسم تحلیف وعده داد تا به رهبری جرد کوشنر مناقشه اسرائیل و فلسطین را حلوفصل کند و جیسون گرینبلات مشاور سازمان ترامپ و دیوید فریدمن سفیر آمریکا در اسرائیل با وی همکاری میکردند. اما آنها از سوی فلسطینیها و بیشتر اعراب بهعنوان ناظران مستقل یا میانجیگر صادق در نظر گرفته نمیشوند زیرا آنها حقوق ملی فلسطینیها را مورد شناسایی قرار نمیدهند. علاوه بر این آنها از گسترش شهرکسازی اسرائیل در کرانه باختری که بر خلاف قوانین بینالمللی است، حمایت میکنند. دو خواسته اصلی جناح راست اسرائیل و افراطگرایان نئوکان تحت رهبری بنیامین نتانیاهو گسترش شهرکسازی و انتقال سفارت از تلآویو به بیتالمقدس بود که این دو سیاست توسط جرد کوشنر مورد حمایت قرار گرفته است. زمانی که وی برای انجام این کار انتخاب شد پرزیدنت ترامپ به او گفت: «اگر شما نتوانید در خاورمیانه صلح ایجاد کنید، هیچ کس دیگری هم نمیتواند.»
جنگ درون اعراب
امیل نخله در ادامه با اشاره به اینکه بر خلاف رویکرد دولت اوباما در اجتناب از مشارکت در جنگهای ایدئولوژیک و مذهبی در منطقه، دولت ترامپ علیه ایران شیعه با اسلام سنی رادیکال همکاری میکند، نوشت: «تهدیدات ترامپ علیه ایران مستقیما او را حامی گروه اهل سنت قرار داده است. اما این همکاری با رژیمهای سنی دارای اشکالاتی است زیرا اکثر آنها رژیمهای استبدادی هستند و آرمانهای مردم خود در زمینه آزادی بیان، تشکیل مجلس، فعالیت سیاسی و مطبوعاتی را زیر پا میگذارند. اکنون در کشورهای عربستان سعودی، مصر، امارات و بحرین هزاران زندانی سیاسی حضور دارند. همچنین اخیرا شورای حقوقبشر از وضعیت وحشتناک حقوقبشری در کشورهای بحرین، عربستان و امارات و سایر کشورهای شورای همکاری خلیجفارس انتقاد کرده است. اکثر این رژیمها بدون هیچگونه مکانیزم برای پاسخگویی، به نقض گسترده و سیستماتیک حقوقبشر دست میزنند. ترامپ به نقض حقوقبشر در این کشورها هیچتوجهی ندارد همانند دیدار اخیرش با کیمجونگاون در سنگاپور که اصلا به موضوع حقوقبشر اشارهای نکرد.»
جنگ یمن و شورای همکاری خلیجفارس
نویسنده معتقد است که تهاجم عربستان سعودی و اماراتمتحدهعربی به شهر مهم حدیده در یمن با رضایت واشنگتن تنها تراژدی انسانی یمن را تشدید خواهد کرد. همانطور که شورای همکاری خلیجفارس با بحران روبهرو شده است و شاهد صفبندیهای جدیدی در خلیجفارس بین عمان، قطر، کویت، ایران و عراق از یکسو و عربستان، امارات، بحرین، مصر و شاید اردن از سوی دیگر هستیم که این قطعا نشانه خوبی برای آمریکا نیست. نویسنده در پایان تاکید میکند که نظم منطقهای جدید مورد نظر پرزیدنت ترامپ که بر شاخصهای حمایت از حکومت قدرتمند، بیتوجهی به حقوقبشر، برتری اهل سنت بر ایران و شیعیان و تاکید بر هژمونی اسرائیل دارد، میتواند منافع آمریکا را در ابعاد سیاسی، اقتصادی و نظامی به خطر اندازد.
سایت شعار سال، با تلخیص و اضافات برگرفته از سایت روزنامه دنیای اقتصاد، تاریخ انتشار 28 خرداد 97، کد مطلب: 3401724، www.donya-e-eqtesad.com