پایگاه خبری تحلیلی شعار سال

سرویس ویژه نمایندگی لنز و عدسی های عینک ایتالیا در ایران با نام تجاری LTL فعال شد اینجا را ببینید  /  سرویس ویژه بانک پاسارگارد فعال شد / سرویس ویژه شورای انجمنهای علمی ایران را از اینجا ببینید       
کد خبر: ۳۵۱۷۳۳
تاریخ انتشار : ۳۱ تير ۱۴۰۰ - ۲۱:۰۹
دست بُردن در جواب آزمایش کرونا، از جمله تبعات شیوع این ویروس است. در مقابل وقوع چنین امری این پرسش مطرح می‌شود که جعل تست کرونا چه مجازات و عواقبی به دنبال دارد؟
شعار سال: افزایش جعل از جمله اثرات شیوع کرونا است. در حقیقت از آنجایی که برای اقداماتی نظیر خروج از کشور به ارائه تست منف کرونا از سوی متقاضی لازم است، از این رو افرادی با جعل آزمایش منفی کرونا دست به کلاهبرداری می‌زنند؛ بنابراین از آنجایی که جعل تست کرونا از جمله مصادیق جعل محسوب می‌شود در ذیل توضیحاتی در مورد انواع جعل و مجازات مرتکبین به آن ارائه شده است.

جعل چیست؟

به موجب مصادیقی که در قانون مجازات اسلامی آمده است جعل به معنای ساختن و یا دست بردن در سند، نوشته یا مهر است به طوری که شخص جاعل قصد نشان دادن آن را به جای اصل دارد و این اعمال را با قصد تقلب و تزویر انجام می‌دهد تا آنچه که ساخته و یا در آن دست برده است آثار اصل را داشته باشد و فرقی نمی‌کند که از آنچه که جعل کرده استفاده کند یا استفاده نکند و صرف جعل با قصد تقلب، جرم و دارای مجازات است گرچه استفاده از سند مجعول نیز تحت ماده جداگانه‌ای جرم‌انگاری شده است.

انواع جعل

جعل کلی: زمانی که شخصی کل یک سند، نوشته یا مهر را بسازد این عمل جعل کلی خواهد بود مانند جعل شناسنامه، جعل مدرک تحصیلی، جعل مدارک، جعل اسناد یا جعل نوشته‌های عادی به صورت کلی، جعل وصیت نامه، جعل جواب آزمایش.

جعل جزئی

جعل جزئی زمانی اتفاق می‌افتد که شخص بخشی از یک سند یا نوشته را جعل کند مانند جعل امضا در چک، جعل مبلغ در قرارداد و یا جعل اثرانگشت در وصیت‌نامه.

جعل مادی

تمام آنچه که در ماده ۵۲۳ قانون مجازات اسلامی به عنوان مصادیق جعل بیان شده تحت عنوان جعل مادی است. یعنی اگر کسی نوشته، سند یا مهر دیگری را بسازد و یا در آن‌ها اعمالی از قبیل خراشیدن، تراشیدن، قلم بردن، الحاق، محو، اثبات، سیاه کردن، تغییر تاریخ سند، الصاق، به کار بردن مهر دیگری بدون اجازه صاحب آن انجام دهد، مرتکب جعل مادی شده است.

جعل معنوی یا جعل مفادی:

به موجب ماده ۵۳۴ قانون مجازات اسلامی جعل معنوی یا مفادی فقط توسط کارکنان ادارات دولتی و مراجع قضایی واقع می‌شود یعنی افراد عادی نمی‌توانند مرتکب جرم جعل مفادی شوند. جعل مفادی زمانی واقع می‌شود که شخص کارمند موضوع یا مضمون نوشته یا سند را تغییر دهد و یا گفته‌ها و نوشته‌های افراد را تحریف کند و یا امر باطلی را صحیح و یا امر صحیحی را باطل جلوه دهد و همینطور زمانی که امری که به آن اقرار نشده است را اقرار شده جلوه دهد مرتکب جرم جعل مفادی شده است. جعل مفادی به صورت مادی و با دست بردن در اسناد و یا ساختن آن‌ها محقق نخواهد شد.

ارکان جرم جعل

جرم جعل نیز مانند سایر جرائم دارای عناصر سه گانه جرم است که به بررسی هریک از آن‌ها می‌پردازیم.

عنصر قانونی

عنصر قانونی جرم جعل مواد ۵۲۳ تا ۵۴۲ قانون مجازات اسلامی است. ماده ۵۲۳ قانون برخی مصادیق جرم جعل را بیان کرده و عنصر مادی و مجازات جرم جعل در مواد دیگر آن گفته شده است.

عنصر مادی

عنصر مادی جرم جعل در واقع ساختن و یا دست بردن در اسناد و مدارک و نوشته‌ها و مهر است که در مواد مختلف قانون مجازات آمده است.

عنصر معنوی

جعل زمانی جرم است که شخص قصد تقلب داشته باشد و بخواهد از این طریق به دیگری ضرر بزند و عالمانه و عامدانه مرتکب این جرم شده باشد.

شرایط تحقق جرم جعل

برای تحقق جرم جعل وجود شرایطی لازم است که در زیر بیان می‌شود:

۱- موضوع جعل باید سند، نوشته، مهر یا هر آنچه که در قانون آمده است، باشد.

۲- جعل نسبت به اسناد و مدارک و مواردی که خود جعلی باشد، محقق نمی‌شود.

۳- جعل نسبت به اسنادی که کپی باشد امکان‌پذیر نخواهد بود.

۴- آنچه که جعل می‌شود باید افراد عادی را به اشتباه بیندازد به طوری که تشخیص جعل بودن آن با چشم غیر مسلح امکان‌پذیر نباشد.

۵- قصد تقلب و ضرر رساندن به دیگری برای تحقق جرم جعل لازم است.

موضوع جرم جعل

به موجب مندرجات مواد ۵۲۴ تا ۵۴۲ قانون مجازات اسلامی موضوع جرم جعل شامل موارد ذیل است:

۱- جعل سند عادی مثل فروشنامه، قرارداد، دست نوشته، اجاره نامه و غیره.

۲- جعل سند رسمی مثل عقدنامه، وصیت‌نامه رسمی، احکام دادگاه‌ها، اسناد مالکیت رسمی.

۳- جعل مهر، جعل منگنه، جعل علامت، جعل اسکناس، جعل اسناد بانکی مانند جعل چک و ....

منظور از موضوع جعل همه مواردی است که قانونگذار در قانون پیش‌بینی کرده که اگر نسبت به آن‌ها جعل واقع شود، مرتکب مجازات خواهد شد.

شرایط تحقق جرم استفاده از سند مجعول

اگر شخصی عالمانه و عامدانه اسناد رسمی یا غیررسمی و سایر موضوعات گفته شده در قانون را با علم به جعلی بودن آن مورد استفاده قرار دهد، این عمل جرم و دارای مجازات است حتی اگر جاعل شخص دیگری غیر از فرد استفاده کننده باشد.

عنصر مادی این جرم ارائه دادن، انتشار، واگذار کردن، استفاده و یا مبادله کردن سند مجعول است و صرف ارائه اسناد مجعول کفایت می‌کند و اهمیتی ندارد که با استفاده از آن ضرر به شخصی برسد یا خیر.

اگر شخص جاعل خود مرتکب جرم استفاده از سند مجعول شود مرتکب دو جرم مستقل شده و مجازات او مجازات اشد خواهد بود.

مجازات جعل و مجازات استفاده از سند مجعول

مجازات جرم جعل و استفاده از سند مجعول بسته به اینکه چه موضوعاتی مورد جعل قرار گیرد و یا توسط اشخاص عادی ارتکاب یابد یا کارمندان دولت متفاوت خواهد بود.

به موجب ماده ۵۳۶ قانون مجازات اسلامی مجازات جعل در اسناد عادی و مجازات استفاده از سند مجعول عادی توسط هر کسی حبس از ۳ ماه تا یک سال یا جزای نقدی از ۳ تا دوازده میلیون ریال می‌باشد.

اگر کارمند دولت در اسناد رسمی جعل کند به یک تا پنج سال حبس یا ۶ تا سی میلیون ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد.

اگر اشخاص عادی در اسناد رسمی مرتکب جعل شوند، مجازات آن‌ها ۶ ماه تا ۳ سال حبس یا جزای نقدی از ۳ تا ۱۸میلیون ریال خواهد بود.

مجازات استفاده از اسناد رسمی مجعول نیز ۶ ماه تا سه سال حبس یا سه تا هجده میلیون ریال جزای نقدی خواهد بود.

مجازات جعل مهر

اگر کسی مهر یا امضای مقام رهبری یا روسای سه قوه را جعل کند و یا با علم به مجعول بودن استفاده کند به حبس از ۳ تا ۱۵ سال حبس محکوم خواهد شد.

اگر کسی مهر یا امضای باقی مقامات و همینطور مهر یا علامت شرکت‌ها و ادارات دولتی را جعل کند یا با علم به مجعول بودن استفاده کند به حبس از یک تا ده سال محکوم خواهد شد.

اگر کسی مهر یا منگنه یا علامت ادارات عمومی غیردولتی مانند شهرداری‌ها را جعل یا عالمانه استفاده کند به حبس از ۶ ماه تا ۳ سال و جبران خسارت وارده محکوم می‌شود.

اگر کسی مهر یا منگنه یا علامت شرکت‌های غیردولتی را جعل یا استفاده کند به مجازات حبس از سه ماه تا دوسال و جبران خسارت محکوم خواهد شد.

مجازات جعل اسکناس

اگر کسی اسکناس رایج داخلی یا خارجی یا اسناد بانکی مانند چک و سفته و برات را جعل کند یا با علم به مجعول بودن استفاده کند به حبس از یک تا ده سال محکوم خواهد شد و اگر با قصد اخلال در وضع پولی یا بانکی یا اقتصادی یا برهم زدن نظم و امنیت سیاسی یا اجتماعی آن‌ها را جعل کند، در صورتی که مفسد شناخته نشود به حبس از پنج تا بیست سال محکوم خواهد شد.

مجازات جعل مدرک دانشگاهی

اگر کسی مدرک اشتغال به تحصیل یا مدرک فارغ‌التحصیلی یا ریزنمرات دانشگاهی را جعل یا با علم به مجعول بودن استفاده کند به حبس از یک تا سه سال محکوم خواهد شد و اگر جاعل کارمند دولت باشد، به حداکثر مجازات محکوم خواهد شد.

مجازات جعل احکام دادگاه

اگر کسی مرتکب جعل نسبت به احکام دادگاه‌ها شود یا با علم به مجعول بودن از آن استفاده کند به حبس از یک تا ده سال محکوم می‌شود.

اثبات جرم جعل

جهت اثبات جرم جعل می‌توان به اقرار شخص متهم یا اظهارات شهود استناد کرد و در صورت نبودن تمامی این موارد با جلب نظر کارشناس رسمی دادگستری می‌توان آن را اثبات کرد.

استفاده از سند مجعول و کلاهبرداری

هرگاه شخصی با ارائه اسناد جعلی و با استفاده از آن‌ها اقدام به کلاهبرداری کند باتوجه به اینکه این اعمال در راستای کلاهبرداری و با هدف کلاهبرداری واقع می‌شود، در واقع مانور متقلبانه محسوب می‌شود و شخص با ارائه این اسناد قصد فریب دیگری و بردن مال وی را دارد نظر اکثریت حقوقدانان اینگونه است که استفاده از اسناد مجعول جهت کلاهبرداری مقدمه جرم کلاهبرداری است، عنوان مجرمانه مستقل نخواهد بود و شخص فقط به مجازات جرم کلاهبرداری محکوم خواهد شد.


شعار سال، با اندکی تلخیص واضافات برگرفته از آنا پرس، تاریخ انتشار: ۳۱تیر ۱۴۰۰، کد خبر: ana.press/۵۹۶۰۳۷
اخبار مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
* captcha:
آخرین اخبار
پربازدیدترین
پربحث ترین