پایگاه خبری تحلیلی شعار سال

سرویس ویژه نمایندگی لنز و عدسی های عینک ایتالیا در ایران با نام تجاری LTL فعال شد اینجا را ببینید  /  سرویس ویژه بانک پاسارگارد فعال شد / سرویس ویژه شورای انجمنهای علمی ایران را از اینجا ببینید       
کد خبر: ۳۷۲۸۲۶
تاریخ انتشار : ۲۵ بهمن ۱۴۰۰ - ۱۲:۴۷
آنقدر مسخره شده و گندش در آمده که همه می‌دانند فاقد اصالت و ریشه است. ابزاری شده برای برقراری ارتباطات با نیات نسبتا مشخص در دو طرف، کندن یک طرف و کامجویی طرف دیگر. فردا هم بازار خرس فروشی در فضای مجازی و سایت دیوار، گرم گرم می‌شود. حراج خرس از یک دهم قیمت تا نیم بها. دلال‌ها هم اقدام به جمع آوری خرس‌ها و بسته بندی مجدد ان برای سال بعد می‌کنند. چرخه کوری که اول و آخرش، نخ نما شده و سرنوشت غمگینی که برای همه در حال رقم خوردن است. از خرس گرفته تا دختران و پسران این سرزمین. راستی شنیده اید که بعضی از پسر‌ها، با اسنپ یا پیک موتوری، بشکل همزمان چندین خرس برای چندین آدرس ارسال می‌کنند؟ ما درباره علتش چیزی نمی‌دانیم، شما چه حدس می‌زنید؟
شعار سال: چند روز مانده به چهاردهم فوریه، مغازه‌ها، فروشگاه‌ها و حتی مترو‌ها و دست‌فروشی‌ها پر می‌شود از خرس‌های کوچک و بزرگ قرمز و جعبه‌های کادو.

دختر‌ها و پسر‌های جوان ذوق‌زده و مشتاق، مشغول تدارکِ مهمانی‌ها و مناسک این روزند، چهاردهم فوریه/ بیست و پنج بهمن ماه روز ولنتاین یا روز عشق است.

روزی که چند سالی است در کشور ما جدی گرفته می‌شود و حتی به رسمیت شناختن آن در یک ارتباط عاطفی و عاشقانه، همانند روز تولد و یا سالگرد ازدواج، برای تعداد زیادی از افراد حایز اهمیت است. در کنار تغییر چهرۀ شهر، فضای مجازی خاصه اینستاگرام که در غیاب و حذف روشن‌فکران و صاحبان اندیشه، به مرجعی برای فرهنگ‌سازی بدل شده نیز به کار تبلیغاتِ ولنتاینی و مهم جلوه دادن این روز مشغول است.

اهمیت ولنتاین به عنوان یک آیین غربی نزد جوانان ما از چند زاویه قابل توجه است:

نکتۀ اول، بومی شدن ولنتاین و به همین اعتبار، از مفهوم تهی شدن عشق و تبدیل آن به امری دم دستی و مبتذل است؛ اگر روزگاری وفا، فداکاری و تعهد عاشق نشان‌گر میزان علاقۀ عاشق- مرد بود، امروزه ارزش مالی هدایا، برگزاری مهمانی‌ها و جشن‌های پر هزینه در نظر معشوق نشانه میزان عشق و علاقه عاشق است.

به سخن دیگر، اهمیت خرید هدیه ولنتاین و برگزاری مهمانی‌های مربوط به آن نشان می‌دهد که چطور عشق به مناسک و نوعی معامله تقلیل یافته است.

در این رابطه، نکته جالب این است که بسیاری از افرادی که ولنتاین برایشان جدی است نه اطلاعی از تاریخچه آن دارند و نه حتی تلفظ درست آن را می‌دانند و می‌گویند «ولنتایم» و تصور می‌کنند به معنای زمانی برای عشق ورزی است. در حالی که حکایت این روز به بزرگداشت قدیسی به نام ولنتاین در روم باستان برمی گردد (روایت‌ها پیرامون علت نام گذاری روز ولنتاین متعدد و متفاوت است و محل بحث این نوشتار نیست).

دختران و پسران جوان ایرانی همانند عشاق اروپایی و آمریکایی در روز ولنتاین خرس و قلب و شکلات قرمز هدیه می‌دهند و شب هنگام به رسم عشاق چینی بالون عشق به آسمان می‌فرستند و مانند زرتشتیان، نامه‌ای که حاوی آرزو‌های عاشقانه است را به آب می‌اندازند.

بسیاری از آن‌ها حتی آیین «هالوین» اروپایی را نیز به جای می‌آورند و دور کاج کریسمس خانه‌شان دعا می‌خوانند. این بلاتکلیفی و درهم‌ریختگی در برگزاری آیین‌ها و مناسک مختلف، تا حد زیادی محصول ناسیونالیسم آشفته و سه منبع متفاوت هویت‌بخش یعنی ایرانیت، اسلامیت و غرب‌گرایی است.
 
 
ولنتاین، عشق تقلیل یافته به مناسک و هجوم خرس فروش‌ها به دیوار در ۲۴ ساعت آینده

ولنتاین ایرانی و اسلامی
در کنار ولنتاین غربی در ۲۵ بهمن، در فرهنگ ایرانی و حتی اسلامی نیز روز‌هایی به نام عشق نام گذاری شده است. برای طیفی از افراد، روز عشق نه روز ولنتاین غربی که روز «سپندارمذگان» ایرانی است. «سپندارمذ» لقبی برای زمین در باور باستانی است. در این باور، زمین نماد عشق است، چون با فروتنی، تواضع و گذشت، به همه عشق می‌ورزد، سخاوتمند است و همه را به یک چشم می‌نگرد و روزی می‌دهد.

بنابراین، «سپندارمذگان» جشن زمین و روز گرامیداشت عشق است. در این روز زنان به همسران خود هدیه می‌دادند و مردان نیز زنان و دختران خود را به پاس یک سال تلاش و زحمت در خانه و در امور کشاورزی بزرگ می‌داشتند و برایشان جشن می‌گرفتند.

گروهی دیگر از ایرانیان که عقاید مذهبی دارند نیز روز ازدواج دو شخصیت برجستۀ مذهبی را روز عشق می‌دانند.

I Love you آسان‌تر از دوستت دارم
چرا به رغم آنکه در آیین‌های ایرانی روز عشق وجود دارد وادبیات فارسی و فرهنگ عامیانه ما نیز مملو ازمفاهیم، اشعار و داستان‌های پرشور در اهمیت عشق و قدرت آن در آفرینندگی و حیات بخشی است، ولنتاین غربی به عنوان روز عشق از طرف جوانان و اساسا ایرانیان، پذیرش بیشتری دارد؟

یکی از دلایل این مساله را می‌توان در غیاب رفتار عشق ورزانه و اساسا فهم عشق حقیقی و سازننده در جامعه ایرانی دانست؛ این ضعف و کژفهمی خود به فقدان آموزش عشق ورزی در طول فرایند اجتماعی شدن افراد به ویژه در طول سال‌های پس از انقلاب و به تبع آن، ضعف دستگاه‌ها و نهاد‌های فرهنگی در معرفی آیین‌های عاشقانه ایرانی بازمی گردد.

در طول چند دهه گذشته، رویه‌های فرهنگی و تاریخ نگاری رسمی، عامدانه دست به حذف آیین‌ها و مناسک مختلف ایرانی زده که به نوعی کارکرد تولید عشق و شادی داشته اند و درعین حال از تولید شادی و عشق‌ورزی از دل آموزه‌های اصیل اسلامی نیز ناتوان بوده، در جامعه‌ای که عشق، رفتار عشق ورزی و آداب جدایی و هر آنچه مربوط به احساسات و عواطف عاشقانه است، جایگاهی در تربیت خانوادگی، آموزشی‌های رسمی، تبلیغات فرهنگی و رسانه‌ای و در رفتار‌های اجتماعی ندارد، آیین‌های عاشقانه کشور‌های دیگر مورد پذیرش قرار می‌گیرد. شکل دیگری از این ضعف را می‌توان در زبان عشق ورزانه بسیاری از ما ایرانیان دید.

به عنوان مثال بیان I Love you نزد بسیاری از ما آسان‌تر از جمله «دوستت دارم» است.

غرب و جذابیت‌های فرهنگی اش!
در تحلیل علل جذابیت ولنتاین و اقبال جوانان ایرانی با مناسک آن، عده بسیاری به ویژه در میان سیاسیون و صاحبان قدرت، علاقمندند که این استقبال را به نفوذ خزنده فرهنگ غربی در میان ایرانیان با هدف تخریب فرهنگ بومی تقلیل دهند.

از سوی دیگر، اگر نخواهیم مسأله را در تقابل میان شرق و غرب یا میان غرب و ایران ببینیم، با رویکردی تاریخی ـ تحلیلی باید گفت در ۱۵۰ سال اخیر اروپا و سپس آمریکا از نظر ما ایرانیان نماد پیشرفت و توسعه در تمام ساحت‌ها و عرصه‌های جهانی بوده، در نتیجه هرکسی می‌کوشد به نحوی خود را در نسبت با اروپا و امریکا معرفی کند.

در ضمیر جمعی ما ایرانیان منظور از «دیگریِ مهم و ارزشمند» کشور‌های غربی هستند نه بنگلادش، پاکستان و حتی چین. به یک معنا، ذهن ایرانی در طول یک قرن و نیم گذشته در نسبت با غرب، خود را تعریف، تحدید و تهدید کرده، لذا بر چنین بستر تاریخی است که هر آنچه با غرب و عادات و رسوم آن در ارتباط است، نماد آگاهی، تمدن و ترقی به حساب می‌آید.

در حوزه اندیشه هم اینچنین است، یعنی اگر فردی اندیشه‌های مثلا متفکران چینی را بداند یا به چند زبان آسیایی تسلط داشته باشد، از منظر دیگران چندان اهمیتی ندارد، اما همان فرد اگر با جریان‌های فکری انگلیس، فرانسه و به طور کلی اروپا آشنا باشد و در قالب اندیشه‌های غرب، جهان بینی خود را تبیین کند، فردی اندیشمند، باسواد و متفاوت جلوه می‌کند.
 
 
ولنتاین، عشق تقلیل یافته به مناسک و هجوم خرس فروش‌ها به دیوار در ۲۴ ساعت آینده

آیین‌های غربی و میل به تمایز
اقبال از آیین‌های غربی و هر آنچه مربوط به غرب است، به طیفی از ایرانیان حس نوعی تمایز و تفاوت می‌دهد. در توضیح این علاقه به تمایز و نسبت آن با تاریخ معاصر اجتماعی ایران باید گفت که در فاصله دهه ۵۰ تا ۷۰ شمسی، رویه غالب به سمت فرهنگی انقلابی، دینی، یکدست با کد‌هایی مانند ساده زیستی و شباهت در وجوه مختلف از جمله پوشش و رفتار اجتماعی بود.

در نظم اجتماعی و هنجاریِ جامعهِ کنونی که بی ربط به گسترش حیات شهرنشینی و فرهنگ کلان شهری نیست اما، میل به تمایز و تفاوت اهمیت بسیار دارد، افرادی که اقدام به برگزاری جشن‌های غربی می‌کنند میل به نوعی فاصله گذاری اجتماعی دارند و حس می‌کنند خود را از دیگران متمایز کرده اند. میل به تظاهر عمدتا در دو مساله پوشش و نسبتی که افراد با اشیاء برقرار می‌کنند، متجلی می‌شود، به این معنا که افراد با خرید گوشی، ماشین و یا هدیه ولنتاین گران قیمت و حتی نصب کاج کریسمس و به اشتراک گذاشتن عکس‌های آن در فضای مجازی، به دیگران پیام می‌دهند که ما متمایز و متفاوتیم.

غربی گرایی و تظاهر به طبقه
در کنار مفاهیم تمایز و میل به شباهت با دیگریِ غربی، مساله طبقه نیز می‌تواند در فهم استقبال جوانان ایرانی از آیین‌های غربی و به تبع آن، اقتصاد پر سودی که حول این آیین‌ها شکل می‌گیرد موثر باشد.

جامعه ایرانی کم کم از یک جامعه بی طبقه، یکدست و توحیدی در دهه ۶۰ فاصله گرفته و به جامعه‌ای با شکاف طبقاتی بالا تبدیل شده است.

در این جامعه افراد علاقه مندند که با تظاهر، طبقه خود را نشان دهند. در خصوص بعضی از افراد، طبقه فرد لزوما با درآمد او همخوان نیست، یعنی شیوه‌ای از تظاهر به طبقه وجود دارد بدین معنا که فرد خود را به شکلی سمبولیک به طبقه‌ای بالا منتسب می‌کند.

خرید هدیه‌های گران‌قیمت یا برگزاری مهمانی‌های ولنتاین خصلت طبقات بالاست، اما افراد طبقات متوسط و پایین نیز در زمان‌های خاص و سمبولیکی مانند کریسمس یا ولنتاین، اعمال طبقه بالا و متمایز را با برگزاری آیین‌های خاص انجام داده و تصویر و فیلمش را به اشتراک می‌گذارند.
 
 
شعار سال، با اندکی تلخیص واضافات برگرفته از پایگاه خبری پرسون، تاریخ انتشار: ۲۵ بهمن ۱۴۰۰، کد خبر: www.purson.ir /۳۸۴۴۰۷
اخبار مرتبط
خواندنیها و دانستنیها
نام:
ایمیل:
* نظر:
* :
آخرین اخبار
پربازدیدترین
پربحث ترین
پرطرفدارترین